Giới thiệu > Chi tiết tin bài

Quản lý bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án trong quân đội

12:26 | 22/12/2013

(Bqp.vn) - Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước được Quốc hội thông qua ngày 18/6/2009, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2010 là cơ sở pháp lý để tổ chức, cá nhân thực hiện quyền yêu cầu bồi thường khi bị thiệt hại do hành vi trái pháp luật của cán bộ, công chức gây ra trong khi thi hành công vụ. Luật quy định một cách toàn diện, cụ thể về phạm vi, trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trên các lĩnh vực quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án; trách nhiệm giải quyết bồi thường của các cơ quan Nhà nước ở các ngành, các cấp; cơ chế giải quyết bồi thường theo yêu cầu của người bị thiệt hại và trách nhiệm hoàn trả của người thi hành công vụ đã gây ra thiệt hại. Bồi thường nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án có liên quan trực tiếp đến hoạt động quản lý Nhà nước của các Bộ, ngành và Uỷ ban nhân dân các cấp.

Bộ Quốc phòng được giao giúp Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước theo chuyên ngành về lĩnh vực quốc phòng, cơ yếu trong phạm vi cả nước, quản lý công tác thi hành án trong Quân đội. Các hoạt động của cơ quan và người có thẩm quyền trong Quân đội thực hiện chức năng, nhiệm vụ này tác động nhiều mặt đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. Vì vậy, thời gian qua, Bộ Quốc phòng luôn quan tâm đến công tác bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án.

1. Phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án trong Quân đội

Theo quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực hoạt động quản lý hành chính và thi hành án trong Quân đội, Nhà nước có trách nhiệm bồi thường thiệt hại do hành vi trái pháp luật của người thi hành công vụ gây ra trong các trường hợp sau đây:

- Ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn vi phạm hành chính và bảo đảm việc xử lý vi phạm hành chính trong các lĩnh vực: Quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia; quản lý, bảo vệ vùng biển và thềm lục địa của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; thực hiện nghĩa vụ quân sự; dự bị động viên; hoạt động công nghiệp quốc phòng; dân quân tự vệ; bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; lấn chiếm đất quốc phòng, đất ở, nhà ở do Quân đội quản lý; sử dụng giấy phép lái xe quân sự, biển số mô tô, biển số ô tô, biển số phương tiện vận tải quân sự; sử dụng, mua, bán, sản xuất quân trang và biển công tác, cờ hiệu; sử dụng sản phẩm mật mã không do Ban Cơ yếu Chính phủ cung cấp để bảo vệ thông tin thuộc phạm vi bí mật Nhà nước; bảo vệ bí mật Nhà nước khi truyền thông tin mật bằng phương tiện thông tin, viễn thông hoặc lưu giữ thông tin mật bằng thiết bị điện tử, tin học mà không mã hóa bằng mật mã của cơ yếu; tham gia hoạt động mật mã và quy định về sản xuất, cung cấp sản phẩm mật mã để bảo vệ thông tin thuộc phạm vi bí mật Nhà nước; tư pháp quân sự, trong đó có công tác thi hành án.

- Ra hoặc cố ý không ra quyết định: Thi hành án; thu hồi, sửa đổi, bổ sung, hủy quyết định về thi hành án; áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án; cưỡng chế thi hành án; thi hành quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Toà án; hoãn thi hành án; tạm đình chỉ, đình chỉ thi hành án; tiếp tục thi hành án và tổ chức thi hành hoặc cố ý không tổ chức thi hành các quyết định trên.

- Ra quyết định thi hành án tử hình đối với người có đủ điều kiện quy định tại Điều 35 của Bộ luật Hình sự; giam người quá thời hạn phải thi hành án phạt tù theo bản án, quyết định của Toà án; không thực hiện quyết định hoãn thi hành án đối với người bị kết án, quyết định tạm đình chỉ thi hành án phạt tù; không thực hiện quyết định giảm án tù, quyết định đặc xá, quyết định đại xá.

2. Một số kết quả của công tác quản lý bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án trong Quân đội

Nhận thức sâu sắc ý nghĩa của việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân; nâng cao trách nhiệm của cơ quan, người có thẩm quyền trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án nên trong thời gian qua Bộ Quốc phòng luôn quan tâm, chú trọng quản lý công tác bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng, thi hành án và đã đạt được một số kết quả nổi bật là:

Thứ nhất, kịp thời ban hành, phối hợp ban hành văn bản hướng dẫn về giải quyết bồi thường trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án

Triển khai thực hiện Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, Nghị định số 16/2010/NĐ-CP ngày 03/3/2010 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, ngày 07/12/2009, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng đã ban hành Chỉ thị số 101/CT-BQP về việc triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Bộ Quốc phòng thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành liên quan để ban hành các văn bản hướng dẫn hoạt động giải quyết bồi thường trong lĩnh vực quản lý hành chính và thi hành án; phối hợp với Bộ Tư pháp ban hành Thông tư liên tịch số 24/2011/TTLT-BTP-BQP ngày 15/12/2011 và Thông tư liên tịch số 04/2013/TTLT-BTP-BQP ngày 01/02/2013 hướng dẫn thực hiện quản lý Nhà nước về công tác bồi thường trong hoạt động thi hành án dân sự; đang phối hợp với Bộ Tư pháp và Thanh tra Chính phủ xây dựng Thông tư liên tịch hướng dẫn giải quyết khiếu nại, tố cáo về bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án dân sự; thông tư liên tịch này sẽ tạo cơ chế thuận lợi cho người bị thiệt hại thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo nếu yêu cầu bồi thường của mình không được các cơ quan có thẩm quyền xem xét hoặc giải quyết không thỏa đáng; đồng thời, quy định quyền khiếu nại, tố cáo của người thi hành công vụ đối với việc thực hiện trách nhiệm hoàn trả; phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng Thông tư liên tịch hướng dẫn thực hiện quản lý nhà nước về công tác bồi thường trong hoạt động tố tụng. Bên cạnh đó, trong quá trình thực hiện, có vướng mắc, bất cập, Bộ Quốc phòng đã chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan để cùng nghiên cứu, tháo gỡ, góp phần đưa Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước vào cuộc sống.

Thứ hai, tích cực, chủ động quán triệt, phổ biến, giáo dục Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và các văn bản hướng dẫn thi hành trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án

Xác định công tác phổ biến, giáo dục pháp luật có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc nâng cao nhận thức của cán bộ, chiến sĩ, công nhân viên quốc phòng và nhân dân, cũng như đội ngũ cán bộ thực thi nhiệm vụ quản lý hành chính và thi hành án, Bộ Quốc phòng đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trong toàn quân tổ chức phổ biến, giáo dục, quán triệt sâu rộng Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước và các văn bản hướng dẫn triển khai thực hiện. Các cơ quan, đơn vị đã chủ động, tích cực phổ biến, giáo dục bằng các hình thức da dạng, linh hoạt, hiệu quả, như: Tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh nội bộ, tổ chức các diễn đàn, thi tìm hiểu, thông qua báo cáo viên để phổ biến tập trung, sân khấu hóa, phổ biến quán triệt trong giao ban...; đặc biệt, thông qua Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật của đơn vị thực hiện lồng ghép tại các hội nghị tập huấn, học tập tại chức trong đơn vị. Qua đó, đã góp phần làm chuyển biến nhận thức và hành động của cán bộ, chiến sĩ, giúp họ xác định được vai trò, trách nhiệm cũng như ý thức tôn trọng pháp luật, tận tụy với công việc, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đồng thời nắm chắc quyền và nghĩa vụ của mình trong trường hợp bị thiệt hại do người thi hành công vụ gây ra. Đối với người thi hành công vụ trên các lĩnh vực quản lý hành chính và thi hành án, đã nâng cao ý thức trách nhiệm nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, có giải pháp phòng ngừa không để vi phạm xảy ra, đề cao ý thức tự giác trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.

Thứ ba, củng cố, kiện toàn tổ chức và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác quản lý hành chính và thi hành án trong Quân đội

Chỉ thị số 101/CT-BQP ngày 07/12/2009 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về việc triển khai thi hành Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước đã giao cho Vụ Pháp chế là cơ quan tham mưu giúp Thủ trưởng Bộ quản lý chung về công tác bồi thường nhà nước trong Quân đội; Cục Thi hành án là cơ quan tham mưu giúp Bộ quản lý về bồi thường nhà nước trong lĩnh vực thi hành án dân sự trong Quân đội; mỗi cơ quan, đơn vị phân công một Thủ trưởng đơn vị chịu trách nhiệm theo dõi đôn đốc thực hiện công tác bồi thường nhà nước và tổ chức pháp chế trực thuộc chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan giúp Thủ trưởng đơn vị thực hiện nhiệm vụ quản lý công tác này đã đưa công tác bồi thường nhà nước trong Quân đội từng bước đi vào nền nếp, bảo đảm đúng quy định của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước.

Việc cử cán bộ dự tập huấn kỹ năng công tác bồi thường của Nhà nước về thi hành án dân sự được chú trọng thực hiện. Bộ Quốc phòng đã giao cơ quan chức năng tổ chức biên soạn tài liệu, tập huấn trình tự, thủ tục giải quyết, yêu cầu bồi thường trong hoạt động thi hành án dân sự, tổ chức tập huấn cho Thủ trưởng Cơ quan thi hành án, chấp hành viên, thẩm tra viên và cán bộ thi hành án tại Hội nghị tập huấn nghiệp vụ ngành Thi hành án dân sự.

Luật Tránh nhiệm bồi thường của Nhà nước và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan đến công tác bồi thường nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án đã tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện quyền yêu cầu bồi thường của tổ chức, cá nhân khi họ bị hành vi trái pháp luật của cán bộ, công chức gây ra thiệt hại trong khi thi hành công vụ. Bằng việc triển khai đồng bộ nhiều biện pháp, công tác quản lý bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án của Bộ Quốc phòng đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Để nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả công tác quản lý bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính và thi hành án, xin đề xuất một số nội dung sau:

- Hoạt động bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính, thi hành án là vấn đề mới, phức tạp, song các Văn bản hướng dẫn về quản lý đối với hoạt động này chưa đầy đủ (chưa có Văn bản quy định chi tiết về quản lý công tác bồi thường của Nhà nước trong các lĩnh vực hoạt động thi hành án). Vì vậy, cơ quan nhà nước có thẩm quyền cần quan tâm sớm ban hành các Văn bản quy phạm pháp luật về quản lý công tác bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính, tố tụng và thi hành án nói chung, trong đó có công tác bồi thường trong lĩnh vực hoạt động quản lý hành chính, thi hành án nói riêng.

- Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước mới chỉ quy định chung là “các Bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình thực hiện quản lý nhà nước về công tác bồi thường; hằng năm, báo cáo Bộ Tư pháp về công tác bồi thường của Bộ, ngành, địa phương mình”. Do đó, hoạt động quản lý nhà nước về công tác bồi thường của Nhà nước trong lĩnh vực hoạt động quản lý hành chính và thi hành án còn mang tính chất tùy nghi theo sự quan tâm của lãnh đạo từng Bộ, ngành và địa phương (có Bộ thì thành lập cơ quan chuyên trách giúp Bộ thực hiện thống nhất quản lý công tác bồi thường của Nhà nước trong Bộ, có Bộ thì giao cho các cơ quan chức năng…) dẫn đến hoạt động quản lý đối với công tác bồi thường của Nhà nước ở các Bộ, ngành, địa phương hiệu quả còn thấp. Vì vậy, Chính phủ cần quy định thống nhất về tổ chức bộ máy thực hiện nhiệm vụ chuyên biệt về công tác bồi thường của Nhà nước ở các Bộ, ngành và địa phương.

- Các quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước có nhiều quy định chưa thật sự phù hợp với thực tiễn như: Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường; các loại thiệt hại và mức thiệt hại được bồi thường, thủ tục giải quyết bồi thường; tiêu chuẩn, điều kiện của người đại diện thực hiện việc giải quyết bồi thường chưa được quy định chi tiết nên còn vướng mắc trong quá trình thực hiện. Vì vậy, cần có Văn bản hướng dẫn chi tiết về vấn đề này.

File đính kèm:

Đại tá Nguyễn Đức Hùng - Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế BQP

CỔNG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ BỘ QUỐC PHÒNG NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Địa chỉ: Số 7, Nguyễn Tri Phương, Ba Đình, Hà Nội
*Tel: +84-69.553215 * Email: info@mod.gov.vn
Website: bqp.vn, mod.gov.vn *
Tổng Biên tập: Đại tá Nguyễn Thanh Bình
Quyết định cho phép hoạt động: 3548/QÐ-BQP, ngày 25/9/2012
® Ghi rõ nguồn bqp.vn hoặc mod.gov.vn khi phát hành lại thông tin từ Cổng TTÐT BQP.